Ten artykuł opisuje zapewne rzeczy doskonale znane rodzicom mieszkającym już w Australii, ale na pewno ciekawe z punktu widzenia osób zamierzających dopiero przeprowadzić się do Australii lub będących tu od niedawna.

Pierwsze wrażenie imigranta jest w Australii takie, że małych dzieci widuje się tu na ulicach znacznie więcej niż w Polsce. Co rusz przez ulicę przemyka mama z wózkiem, nierzadko podwójnym.

Istnieją 2 główne typy przedszkoli: "kindergarten" oraz "child care centre".

Child Care Centre

To forma zorganizowanej opieki najbardziej podobna do tego, co znamy z Polski. Dziecko zawozi się do przedszkola rano przed pracą (przedszkola startują o 7-7:30, a nawet niektóre o 6:30), a odbiera je po pracy (maksymalnie przedszkola czynne są do 19, z reguły jest to 18). Nie ma tutaj rozróżnienia na żłobki i przedszkola, ale dzieci podzielone są na grupy wiekowe. Przedszkola to firmy prywatne (z licencją na działalność od państwa), często zreszone w sieciach franszyzowych (np. ABC). Czasami zdarzają się przedszkola prowadzone przez miasta, cieszą się one z reguły dobrą opinią i mają długie listy oczekujących dzieci.

Państwo nie wspiera przedszkoli bezpośrednimi dotacjami na dane dziecko, więc ceny są bardzo rynkowe i oddają doskonale wartość pracy rodzica. Średnio za pobyt 1 dziecka trzeba zapłacić w Melbourne ok. 50$ na dzień (cena w centrum miasta jest znacznie wyższa i nawet dochodziła do 75$ za dzień). W niektórych przedszkolach opłata tygodniowa jest mniejsza i zaczyna się od 220$. Ceny te sprawiają, że mając 2 dzieci w przedszkolu rodzic musi oddać przedszkolu najczęściej co najmniej połowę pensji (a często znacznie więcej). Nietrudno policzyć, że przy trójce przedszkolaków finansowy sens chodzenia do pracy jest bardzo wątpliwy.

Zapyta ktoś: „A co z dopłatami do przedszkoli w państwie bądź, co bądź opiekuńczym?”. Ano dopłaty istnieją, są jednak uzależnione od dochodu rodziny. I tak największe dopłaty dostałaby niepracująca rodzina bezrobotnych. Przy pełnym dofinansowaniu z Centrelinku opłata za przedszkola wynosi z reguły około 120$ tygodniowo. Tyle, że taka rodzina nie potrzebuje przedszkola. Gdy ojciec pracuje dopłaty spadają drastycznie, a gdy pracują oboje rodzice to nie dostaje się dopłaty prawie wcale. Problem w tym, że posyłać dzieci do przedszkola potrzebuje głównie ta ostatnia grupa rodziców...

Kindergarten

Ten rodzaj przedszkola przeznaczony jest głównie dla dzieci, którymi rodzice opiekują się w domu. Przedszkole jest dla 3 i 4-latków i ma ich przygotować do pójścia do szkoły (idą do niej 5-latki). Dla trzylatków zajęcia odbywają się najczęściej 2 razy w tygodniu i trwają 2,5-3 godziny, a dla czterolatków jest to trzy razy w tygodniu po 3-4 godziny. Nie zapewniają oczywiście opieki nad dzieckiem dla pracującej mamy.

Kindergarden często jest przy jakimś kościele, szkole lub po prostu jest to osobny budynek. Koszt takiego przedszkola zależy od firmy, która je prowadzi i waha się od 220 $ nawet do 400$ za semestr (semestrów jest 4 w ciągu roku szkolnego). Do tego w niektórych przedszkolach dochodzą prace rodziców na rzecz przedszkola, np. sprzątanie przedszkola przed rozpoczęciem roku szkolnego i różnego rodzaje loterie na rzecz przedszkola, także koszt z reguły jest trochę większy. Niektóre przedszkola oferują rozszerzone godziny dla dzieci - np. dla czterolatków są to 4 dni w tygodniu po 5 h. Koszt tego jest jeszcze większy.

Przedszkole rodzinne - Family Day Care

Jest to forma podobna do „child care centre” z tym, że sprawowana w domu rodzica, najczęściej mającego własne dzieci. Jeśli rodzina posiada odpowiednie warunki mieszkaniowe to ma szansę na zatwierdzenie tej formy opieki w urzędzie i uzyskanie możliwości sprawowania odpłatnej opieki nad dodatkowym kilkorgiem dzieci. Mama lub tata prowadzący takie przedszkole przechodzi szkolenie, sprawdzane są warunki bezpieczeństwa w domu i nadzorowane to jest poprzez instytucję Family Day Care przez miasta.

Koszt takiej opieki to około 5$ za godzinę za dziecko, możliwe jest także otrzymanie dofinansowania od Centrelinku. Dziecko można posłać również tylko na kilka godzin, minimum może to być 3 godziny. Wymagane jest jednak by były to stałe godziny w tygodniu.

Occasional Child Care

Dla mamy, która z reguły nie pracuje, a chce w spokoju zrobić zakupy, pójść do lekarza itp., miasto organizuje okazjonalne „przedszkola”. Zajęcia odbywają się dwa razy w tygodniu przez 3 godziny (może się to różnić w zależności od przedszkola), koszt od 15$ do 25 $ (w zależności od zarobków). Do tego dochodzą opłaty na artykuły do malowania około 4$ na semestr.
Rodzic z reguły raz na semestr musi zostać w przedszkolu razem z dzieckiem, by pomóc przy dzieciach i drobnym sprzątaniu.
Rodzice muszą także przygotować dzieciom własne jedzenie do kindergarden, family day care i occasional child care.

Inne zajęcia dla dzieci

Rodzice opiekujący się dziećmi w domu nie są w Australii absolutnie skazani na siedzenie w domu, ani na placach zabaw.

Organizowane sa różnego rodzaju grupy zabaw (playgroups). O jednej z nich rozmawialiśmy z Bogusią - do poczytania tutaj. Koszt uczestnictwa w zabawie jest minimalny (kilka dolarów), a mamy mają okazję pozwolić dzieciom na zabawę w towarzystwie równieśników, a same mogą w tym czasie wypić we względnym spokoju kawę.

W publicznych bibliotekach raz w tygodniu organizowane jest darmowe czytanie bajek połączone ze śpiewaniem piosenek (ang. „story time”). Najwięcej dodatkowych zajęć dla dzieci jest jednak w czasie ferii szkolnych (4 razy w roku), kiedy jakies formy zabaw pojawiają sie nawet w każdym centrum handlowym, a rodzice muszą raczej wybierać w natłoku zajęć dla swoich pociech.

Po za tym organizowane są różne zajęcia odpłatne - gdzie można wybrać się z niemowlakiem i starszym dzieckiem - są to zajęcia z pływania, joga dla mamy i dziecka, zajęcia muzyczne, tańce, gimnastyka itp.. Koszt jednej godziny to z reguły około 10$-15$, ale można znaleźć zajęcia już od 4$ w domach sąsiedzkich.